توضيحات::جیره بندی آب و برق ارمغان سالی که گذشت به سال88
صنعت برق در سالی که گذشت
اشاره : صنعت برق در سالی که گذشت مانند سایر بخش های اقتصادی فراز و فرود های بسیاری را پست سر گذاشت.قطع برق، بروز خاموشی های پراکنده ای که رفته رفته افزایش یافت و در نهایت به سهمیه بندی برق انجامید از اتفاقات مهمی به شمار می رود که مشکلاتی را برای اقتصاد کشور به ارمغان آورد.کمبود برقی که مردان دولت آن را به گردن کمبود بارش و خشکسالی انداختند و مسئولان وزارت نیرو تیر اتهام را به سمت کارشناسان هواشناسی نشانه رفتند که قادر به پیش بینی شرایط جوی نبوده اما رد این ادعا از سوی سازمان هواشناسی درکنار اظهارات کارشناسان مبنی بر عدم بهره برداری از نیروگاه جدید و افزایش ظرفیت تولید طی سه سال گذشته عملکرد دولت را در صنعت برق زیر سئوال برد. بحرانی که پیش ازآن کارشناسان هشدارهای لازم را به دولت داده بودند. فرسودگی قطعات نیروگاهی، فرسودگس شبکه توزیع، خشکسالی و مشکل در نیروگاههای برق آبی، در کنار عدم بهره برداری از ظرفیت نیروگاهی جدید ، دست به دست هم داد تا شهروندان تابستان گرم را با خاموشی نیروگاهها و بی برقی سپری کنند.
از دومین ماه سال به دلیل آنچه که " مصرف بالا و خارج از حد استاندارد" نامیده شد، خاموشی های منظمی در سطح کشور رخ داد. معون وزیر نیرو اعلام کرد که خاموشی ها به دلیل کمبود 2 هزار مگاوات برق در شبکه سراری است و بر همین اساس سهمیه بندی برق رسما از اول تیر ماه با روز ی سه ساعت خاموشی آغاز شد و از همان روزهای نخست مشکلات بسیاری را برای شهروندان و بیش از آن بخش صنعت ایجاد کرد.پیشنهادهایی مبنی بر تعییر ساعت کاری اصناف به منظور کاهش "پیک" مصرف مطرح شد که منوط بر توافق بین وارت نیرو با اصناف گشت.مسئولان وزارت نیرو پایین رفتن ذخایر آب پشت سدها و عدم تامین برق از طریق نیروگاههای برق آبی را عامل اصلی کمبود برق دانستند. اما کارشناسان با رد این ادعا اذعان داشتند که تنها 10 درصد از برق مورد نیاز کشور از محل نیروگاههای برق آبی تامین می شود و مشکل اصلی بر سر خروج نیروگاهها از مدار تولید به دلیل بروز خرابی در قطعات و عدم توانایی تعمیر به دلیل تحریم های اقتصادی و مهمتر از آن عدم بهره برداری از ظرفیت های جدید نیروگاهی در دولت جدید است.
نیمه شهریور ماه بر خلاف وعده وزیر نیرو مبنی بر پایان خاموشی ها، نیروگاههای شازند و شهید منتظری به عللت قطع گاز از از مدار خارج شد و قطع برق در برخی مناطق پایتخت از 2 ساعت به 5 تا 8 ساعت افزایش یافت. پیش از آن خبر خروج نیروگاههای کرخه، شهید عباسپور و کارون 3 نیز از سوی مقامات وزارت نیرو اعلا م شده بود.خروج نیروگاهها از مدار تولید یکی پس از دیگری ادامه یافت به طوری که از ششم تا دهم شهریور ماه یک واحد از نیروگاه تبریز، دو واحد از نیروگاه هرمزگان و 3 واحد از نیروگاه اصفهان انیز از مدار تولید به دلیل نقص فنی خارج شدند. مصادف شدن این ایام با ماه رمضان مسئولان وزارت نیرو را بر آن داشت تا به کرات تاکید کنند که تمام سعی خود را برای نبود مشکل قطع برق در سحر و افطار مبذول خواهند داشت.
هنوز گذران روزهای بدون برق در گرمای تابستان تمام نشده بود که اواخر مهر ماه علی آبادی، معاون وزیر نیرو از احتمال کمبود سوخت نیروگاهها درزمستان و ایجاد مشکل برای تولید برق خبر داد و گفت که شرایط سختی را برای تامین سوخت نیروگاهها پیش رو داریم و هر نوع اختلال در سوخت رسانی نیروگاهها باعث بروز مشکلاتی در تامین برق خواهد شد.
علاوه بر مشکلات برق، کمبود آب نیز از مشکلات یک سال گذشته بود که به گفته مسئولان تبعات آن در آتی نیز ادامه خواهد داشت . وزیر نیرو و سایر مسئولان بارها نسبت به خطر جدی کمبود آب در کشور هشدار داده اند. به گفته فتاح در حال حاضر صرف نظر از شرایط خشکسالی میزان برداشت آب با 6 میلیارد متر مکعب تراز منفی روبروست. این در حالی است که وزر نیرو اوایل تیر ماه نسبت به وجود بحران در 90 سد کشور هشدار داده بود. برهمین اساس وزیر نیرو به کرات در مصاحبه های خود نبود قطعی برق در سال آینده را منوط بر نرمال بودن شرایط جوی زمتان امسال کرده ؛ به علاوه این مقام مسئول به صراحت اعلام کرد که قول عدم جیره بندی آب در سال آینده را نیز نمی دهد. بهزادیان مدیر عامل توانیر نیز از کمبود 4 هزار مگاواتی برق در تابستان آتی خبر می دهد. با توجه به اظهارات مسئولان وزارت نیرو جیره بندی آب و برق ارمغان سالی که گذشت است که به تابستان سال آتی منتقل خواهد شد. علاوه بر مباحث تامین آب و برق مورد نیاز، افزایش تعرفه این انرژی ها و منطقی کردن قیمت آب و برق نیز از دیگر مباحثی بود که ساعات بسیاری از مدیران انرژی کشور را به خود اختصاص داد. اجرای طرح هدفمندی یارانه ها برای دولتی ها نقطه قوتی بود برای افزایش ناگهانی قیمت حامل های انرژی که با رای مجلسیان از لایحه بودجه 88 حذف شد و بررسی لایحه هدفمند یبه سال آینده موکول گشت. هر چند که به گفته فتاح ، دولت بالاخره راهکاری برای منطقی کردن قیمت آب و برق پیدا خواهد کرد. آنچه در ذیل می خوانید روزشماری است از اتفاقات صنعت برق ر سالی که گذشت.
13/خرداد
با تداوم خاموشىهاى گسترده برق در سطح کشور، سرانجام معاون وزير نيرو اعلام کرد که اين خاموشىها به دليل کمبود 2 هزار مگاوات برق در شبکه سراسرى است. اين در شرايطى است که وزير نيرو پيش از اين اعلام کرده بود که خاموشىهاى صورت گرفته «برنامهريزى شده» نيست.
در سال جارى به دليل آنچه که «مصرف بالا و خارج از حد استاندارد» ناميده شده خاموشىهاى منظمى در سطح کشور رخ داده است. سهميهبندى برق با روزى سه ساعت خاموشى در سطح کلانشهرى به مانند تهران مشکلات بسيارى را براى شهروندان ايجاد کرده است.پيش از اين «خشکسالي» به عنوان اصلىترين دليل خاموشى برق در سطح کشور عنوان مىشد.
26/خرداد
وزير نيرو از اعلام جداول خاموشى از اول تيرماه و بحران در 90 سد کشور خبر داد. براين اساس، سهميهبندى برق از هفته آينده آغاز و احتمالا تا پايان شهريور ماه ادامه خواهد داشت. به گفته وزير نيرو جداول خاموشى براساس دماى هوا و ميزان صرفهجويى متغير خواهد بود. براساس برنامهريزى انجام شده جداول مذکور به صورت هفتگى تنظيم خواهد شد و تا زمانى که کمبود برق و جود داشته باشد نيز سهميهبندى برق ادامه خواهد يافت.
وزير نيرو درحالى از جدى شدن بحران در سدها و به دنبال آن بحران برق سخن مىگويد که حدود دو ماه پيش که خبرگزارى فارس به نقل از منابع آگاه وزارت نيرو از برنامه زمانبندى شده خاموشىها خبر مىداد، وزير نيرو با اطمينان، عدم کمبود برق در تابستان را اعلام مىکرد. از سوى ديگر شنيدهها حاکى از پيشبينى و هشدار سال گذشته کارشناسان سازمان مديريت مبنى بر، بحران برق در صورت عدم بهرهبردارى از نيروگاههاى جديد دارد. هشدارهايى که مانند موضوع گاز عدم در صورت بهرهبردارى از فازهاى 9 و 10 پارس جنوبى مورد توجه مسئولان قرار نگرفت و مشکلاتى را طى زمستان سال گذشته براى شهروندان ايجادکرد. به عقيده برخى کارشناسان، امسال نيز فرسودگى قطعات نيروگاهي، فرسودگى شبکه توزيع، بحث خشکسالى و مشکل در نيروگاههاى برق آبي، در کنار عدم بهرهبردارى از نيروگاههاى جديد دست به دست هم دادهاند تا شهروندان تابستان گرم را با خاموشى نيروگاهها و بى برقى سپرى کنند.
اين بار نيز مسئولان بدون توجه جدى به هشدار کارشناسان در زمان وقوع بحران قرار گرفتهاند و باز اين مردم هستند که بايد صرفهجويى کنند و بس!
روزگذشته پرويز فتاح در يک نشست خبرى ضمن تشريح دلايل قطعى و کمبود برق اظهار کرد: مصرف برق در پيک مصرف يعنى مردادماه به 38000 مگاوات در کل کشور خواهد رسيد و اين در حالى است که ميزان برق توليدى و برقآبى 34500 مگاوات است.
1/تیر
برنامه سهميهبندى برق و زمانبندى خاموشى براى مناطق مختلف پايتخت و محدوده جغرافيايى آن از سوى شرکت توانير اعلام شد.
بر اساس اين برنامه زمانبندى که از امروز اعمال مىشود، برنامه خاموشى در دو نوبت 2 ساعته طى 24 ساعت براى هر منطقه تحت پوشش شرکتهاى توزيع نيروى برق پيشبينى شده و برنامههاى هفتگى نيز از طريق رسانههاى عمومىدر آغاز هر هفته به اطلاع عموم خواهد رسيد. البته برنامه زمانبندى قطع برق بدون در نظر گرفتن روز مشخص در هفته فقط براساس ساعت تعيين شده است.
قرار است هر هفته با توجه به دماى هوا و ميزان صرفهجويي، برنامه قطعى برق مجددا تنظيم و به اطلاع عموم برسد. بر همين اساس جداول اعلامىدر اين خبر برنامه خاموشى هفته اول تيرماه بوده و برنامههاى هفتههاى آتى اول هر هفته منتشر خواهد شد
13/شهریور
با خارج شدن دو نيروگاه ديگر از مدار توليد به نظر مىرسد که وزارت نيرو کار سختى را براى تامين برق مورد نظر کشور در ماههاى آينده داشته باشد. ديروز نيروگاههاى شازند و شهيد منتظرى به علت قطع گاز از مدار توليد خارج شد تا به گفته يک منبع آگاه در وزارت نيرو قطع گاز يکى از مشکلات موجود بر سر راه تشديد خاموشىها باشد. خبرگزارى برنا به نقل از اين مقام آگاه که نامى از وى نبرده آورده که قطع گاز در کاهش توليد برق کشور تاثير گذار بوده و خاموشىها را تشديد کرده است. نيروگاه شازند داراى چهار واحد 325 مگاواتى بخارى است و در مجموع 5 درصد انرژى برق کشور را تامين مىکند.
برخلاف وعده وزير نيرو مبنى بر کاهش خاموشىها از ابتداى شهريورماه در کشور، تهران طى چهار روز گذشته در برخى از مناطق خود شاهد خاموشىهاى بيش از پنج ساعت بوده است. روز دوشنبه منطقه طالقانى تهران با خاموشى بيش از هشت ساعت مواجه بود که مقامات برق منطقهاى بوعلى علت اصلى آن را اتصال فيدرها عنوان مىکنند.
طى چند روز گذشته منطقه اميرآباد نيز از جمله مناطقى بوده که با خاموشىهاى گسترده و بعضا بيش از پنج ساعت مواجه بوده است. در اين بين وزير نيرو در هفته دولت با دفاع از عملکرد خود خاطرنشان کرده بود خاموشىها در شهريور کاهش مىيابد و از 12 مهرماه به بعد ديگر شاهد خاموشى نخواهيم بود.چندى پيش يک مقام آگاه در وزارت نيرو از خارج شدن سه نيروگاه کرخه، شهيد عباسپور(کارون1) و کارون3 با ظرفيت چهار هزار و 400 مگاوات از مدار توليد خبرداده است.
به گفته حسن علیزاده ،مشاور وزیر نیرو و مدیرکل روابط عمومی وزارت نیرو طی چند روز گذشته يعنى از چهارشنبه 6/6/87 تا روز يکشنبه 10/6/87 ، يک واحد نيروگاه تبريز، 2 واحد از نيروگاه هرمزگان و 3 واحد از نيروگاه اصفهان از مدار توليد به دليل نقص فنى خارج شدند. عليزاده مجددا تاکيد کرد: پيشبينى ما اين است که در زمان سحر مشکلى براى تامين برق نداريم و چنانچه مردم همکارىهاى لازم را انجام دهند و مشکل خاصى اتفاق نيفتد، در افطار نيز خاموشى نخواهيم داشت.
30/شهریور
نايب رئيس کميسيون انرژى مجلس از مذاکره با ترکمنستان براى جلوگيرى از قطعى گاز در زمستان خبرداده و گفته رايزنىها به منظور کاهش قيمت خريد گاز از اين کشور همچنان ادامه دارد.ناصر سودانى در گفت وگو با برنا، با اشاره به منفى بودن تراز گاز کشور اظهار کرده نگرانى ما در تامين سوخت زمستان به قوت خود باقى است. وى گفته اولويت تامين گاز در زمستان بايد بخش داخل باشد و صادرات در اين دوره کاهش يابد. درهمين حال سيد عماد حسيني- عضو کميسيون انرژى مجلس شوراى اسلامي- نيز با اشاره به مشکلات خاموشىها در فصل تابستان از تداوم اين روند در فصل سرما خبر داده است. وى گفته با وجود تلاش وزارت نيرو براى تعديل خاموشىها در کشور ، زمستان نيز اين روند به علت کمبود سوخت نيروگاهى ادامه مىيابد. حسينى خواستار اتخاذ راهکارى مناسب از هم اکنون براى حل اين مشکل شده و افزوده بدون شک بايد منتظر کمبود گاز در زمستان باشيم که همين امر به افزايش روند خاموشىها خواهد انجاميد.
28/مهر
معاون وزير نيرو با بيان اينکه طى سه دهه گذشته جمعيت کشور تقريبا دوبرابر شده اما ميزان مصرف برق با رشد 10 برابرى مواجه بوده است گفت: طبق برنامه تا پايان برنامه چهارم ظرفيت نيروگاههاى برق آبى بايد به 12 هزار مگاوات برسد. البته اين مقام مسئول دستيابى به اين هدف را منوط به پيشبرد صحيح پروژهها دانست. عباس علىآبادى در نخستين کنفرانس تجهيزات دوار در صنايع صنعت و نيرو اعلام کرد که در حال حاضر 38 درصد نيروگاههاى کشور تجاري، 17 درصد سيکل ترکيبي، 29 درصد گازي، 14 درصد آبى و 3/1 درصد ديزلى هستند. معاون وزير نيرو معتقد است با وجود رشد مناسبى که در افزايش ظرفيت توليد داشتهايم، به دليل تقاضا و مصرف بسيار بالا عمدتا از ميزان مصرف شبکه سراسرى عقب بودهايم. اظهارات علىآبادى در حالى بيان مىشود که کشور شش ماه نخست سال جارى را با توجيه بروز خشکسالى در خاموشى گذراند.
مسئولان، قطعى برق را ناشى از کاهش ظرفيت نيروگاههاى برق آبى دانستند هرچند که کارشناسان بارها تاکيد کردند که برق توليدى از محل نيروگاههاى برق آبى تا اين حد بر کل ظرفيت نيروگاهى کشور تاثير ندارد. به عقيده کارشناسان، هدر رفت انرژى به دليل فرسودگى شبکه و خروج نيروگاهها از مدار، عامل اصلى بروز قطعى برق بودهاند.
در همين حال معاون وزير نيرو در امور برق و انرژى معتقد است: 78درصد از تلفات برق کشور سهم شبکه توزيع است. به گفته على آبادى کل تلفات برق کشور در تابستان که پيک (اوج) مصرف کشور است، 30 درصد توليد است و متاسفانه هر چه ميزان توليد افزايش پيدا مىکند، تلفات هم زيادتر مىشود.
معاون وزير نيرو در خصوص احتمال کمبود سوخت نيروگاهها در زمستان و ايجاد مشکل براى توليد برق گفت: در حال حاضر بيش از 90 درصد مخازن سوخت مايع نيروگاهها پر است و همچنين موفق شدهايم که تعدادى از نيروگاهها را از طريق لوله به مراکز توليد سوخت کشور متصل کنيم. وى با اين حال هشدار داد: اين مسائل نگرانىها را رفع نمىکند و در صورت بروز سرماى شديد مانند آنچه سال گذشته تجربه شد و يا در صورت ايجاد موانع در انتقال سوخت، مشکلات به صورت خاموشى بروز خواهد کرد. اين مقام مسئول معتقد است شرايط سختى را براى تامين سوخت زمستانى نيروگاهها پيش رو داريم و در حال حاضر فاصله ميان توليد و مصرف برق کشور زياد نيست و هر نوع اختلال در سوخترسانى نيروگاهها مىتواند باعث بروز مشکلات شود.
9/آبان
وزير نيرو نسبت به خطر جدى کمبود آب در کشور هشدار داد و گفت : صرف نظر ازشرايط خشکسالى در حال حاضر ميزان برداشت آب با 6 ميليارد متر مکعب تراز منفى روبه روست. به گفته فتاحايران در 20 سال آينده به 130 ميليارد مترمکعب آب نياز دارد که با شرايط فعلى کشور تراز سالانه مصرف آب در کشور منفى 10 ميليارد متر مکعب خواهد بود.
5/آذر
به گفته وزير نيرو از نظر مصوبات قانونى در سال جارى امکان افزايش قيمت آب و برق وجود ندارد، اما براى سال آينده از دو راه موضوع افزايش قيمتها را دنبال مىکنيم. سيد پرويز فتاح ضمن بيان مطلب فوق افزود: يکى از راهها بودجه سال 1388 است که در آن تعرفههاى آب و برق ذکر مىشود و چه قيمتها اضافه شود و چه ثابت بماند، مجلس بايد مجوز آن را به دولت ارائه دهد. فتاح با بيان اينکه نيمه دوم آذرماه 500 ميليارد تومان اوراق مشارکت آب با سود 18 درصد در بانک مربوطه عرضه خواهد شد، خاطرنشان کرد: بعد از آن نيز 500 ميليارد تومان اوراق مشارکت برق منتشر مىشود که مجوز فروش اوراق مشارکت بخش توسعه برق و آب را از دولت دريافت کردهايم و وزارت نيرو نيز بازپرداخت آن را متعهد شده است.
23/دی
وزير نيرو روز گذشته در جمع نمايندگان رسانههاى گروهى با حمايت و تاکيد بر افزايش تعرفه برق طى سال آينده گفت: اگر به هر دليلى مجلس در قالب طرح تحول با افزايش قيمت برق موافقت نکند، وزارت نيرو پيشنهاد خود را در قالب لايحه بودجه سال آتى ارائه خواهد کرد. فتاح از 3 سناريوى وزارتخانه متبوعش براى واقعى کردن قيمت برق سخت گفت. به گفته فتاح، هدف دولت واقعى کردن قيمت نفت طى يک دوره سه ساله است. وى تصريح کرد: طرح توجيهى ما براى واقعى کردن قيمتها اين است که طى سه سال کاهش رشد مصرف، حذف برق غيرمجاز و کاهش تلفات شبکه توزيع و همچنين افزايش راندمان نيروگاهها را از 37 درصد به 48 درصد داشته باشيم؛ به نحوى که استفاده از برق توام با عدالت و توزيع منصفانه يارانههاى برق باشد. به گفته فتاح، سهمیه بندى نيز از سوى دولت و نه وزارت نيرو در اين لايحه پيشنهاد شده است که دولت به اختيار خود در مواقع خاص و براى اشخاصى که تشخيص دهد طرح را مسکوت گذاشته و اجرا نکند، به اين معنا که ممکن است دولت در مقطعى از زمان طرح براى اقشار آسيب پذير و خاص يارانههايى را اختصاص دهد که ابعاد آن را هنوز باز نکرده است. وى اظهار کرد: نرخ تمام شده برق براى سال جارى 773 ريال بوده و متناسب با توليد برق آبىها که 10 درصد است و توليد حرارتىها تغيير مىکند، البته اين رقم براى سال 86 معادل 642 ريال بوده، اما براى سال آتى هنوز محاسبه نشده است.
9/بهمن
وزير نيرو نبود قطعى برق تابستان را منوط بر نرمال بودن اين فصل از سال دانست و بدون توضيح شرايط نرمال گفت: چنانچه تابستان 88 نظير زمستان سال جارى نرمال باشد مىتوان اميدوار بود که در تابستان خاموشى نداشته باشيم. پرويز فتاح که در حاشيه گردهمايى حفاظت و بهرهبردارى منابع آب و امور مشترکين در جمع خبرنگارن سخن مىگفت، ضمن بيان اين مطلب افزود: درحال حاضر نيروگاهها کمبود تامين سوخت ندارند که البته يکى از دلايل آن مناسب بودن شرايط آب و هوايى کشور در زمستان جارى است. به گفته وي، با وجود شرايط حاضر مىتوان نسبت به نبود خاموشى در تابستان سال آتى اميدوار بود.به گفته وزير نيرو چنانچه تابستان 88 نيز نظير زمستان سال جارى نرمال باشد مىتوان اميدوار بود که خاموشى در تابستان نداشته باشيم.
14/بهمن
در حالى که در تابستان گذشته کشور با مشکل کمبود و جيرهبندى برق همراه بود بهزادیان مديرعامل توانير از کمبود چهار هزار مگاواتى برق در تابستان سال آينده خبر مىدهد. اين احتمال داده مىشود که اين کمبود باعث قطعى برق و جيرهبندى آن در تابستان پيش رو شود.تابستان سال گذشته مسئولان وزارت نيرو بروز خشکسالى و خروج نيروگاههاى برق آبى از مدار را عامل قطع برق و خاموشىها دانستند در حالى که به عقيده کارشناسان تنها 10 درصد برق کشور از محل نيروگاههاى برق آبى تامين مىشود.
13/اسفند
وزير نيرو ديروز در اولين همايش تجليل از تلاشگران صنعت آب وفاضلاب با بيان اينکه قول عدم جيره بندى آب در سال آينده را نمى دهد گفت : کل بودجه عمرانى سال88 دولت معادل 25 هزار ميليارد تومان است که از اين رقم 20 درصد معادل پنج هزار ميلياردتومان به بخش آب اختصاص مى يابد .پيش از اين وزير نيرو فتاح در حاشيه گردهمايى حفاظت و بهره بردارى منابع آب و امور مشترکين در روز نهم بهمن ماه برگزار شد، نبود قطعى برق تابستان را منوط بر نرمال بودن فصل زمستان سالجارى دانسته و در مورد جيرهبندى آب نيز گفته بود، اگر شرايط بارندگىها در دو ماه پايان سال بهبود نيابد احتمال جيره بندى آب در تابستان سال آينده وجود دارد.با وجود اخبار اعلام شده، احتمال جيرهبندى آب در تابستان سال آتى با اظهارات وزير نيرو قوت مى گيرد. چنانچه روز گذشته نيز فتاح باز تاکيد کرده که قولى نمىدهد که کشور سال آينده با جيرهبندى آب مواجه نشود. به گفته وزير نيرو، ايران در سال آتى به لحاظ وضعيت منابع آبى سال سختى را پيش رو دارد که از اين جهت، کنترلها و محدوديتها در مصرف و مصرف بهينه بايد اعمال شود که بتوان سال آتى را با کمترين مسئله سپرى کرد.